De maaltijdbeleving bij dementie

Jaarlijks vragen we wereldwijd op 21 september extra aandacht voor de impact van dementie. Hiermee maken we het onderwerp beter bespreekbaar en vergroten we het bewustzijn.

Dementie beïnvloedt grote en kleine zaken in het dagelijks leven, waaronder eten en drinken. Als organisatie vinden we het belangrijk om hier aandacht voor te hebben en bij te dragen aan een passende en prettige maaltijdbeleving. Daarbij kunnen we rekenen op de kennis en praktijkervaring van onze diëtist Sanne Maessen. Om haar kennis up-to-date te houden, neemt Sanne regelmatig deel aan kennissessies en bijeenkomsten. Zo volgde ze ook de scholing Voeding en Dementie.

“Door aandacht te hebben voor de smaken en voorkeuren in eten en drinken van mensen met dementie creëer je mogelijkheden voor verbinding. Een gesprekje over hoe de witlof vroeger bitterder was, het gerecht wat iemand echt lekker vindt of misschien juist de handeling van het schillen van de aardappelen die herinneringen oproept. Dit draagt allemaal bij aan een prettig en smakelijk maaltijdmoment.”

– Sanne Maessen
Diëtist

Kletspot

Bij Holland Food Service vinden we het belangrijk dat een maaltijd meer is dan alleen eten en drinken: het is een beleving. Kwaliteit en comfort staan daarbij voorop, voor iedere doelgroep. Juist voor mensen met dementie kunnen kleine, praktische aanpassingen al een groot verschil maken en bijdragen aan fijne eet- en drinkmomenten.

Om nog meer bij te dragen aan de beleving van eet- en drinkmomenten, hebben we nu ook Kletspotten! De vragen en gespreksonderwerpen in de pot nodigen uit tot mooie verhalen, dierbare herinneringen en gezellige gesprekken aan tafel.

Interesse in de Kletspot? Neem dan contact op via marketing@hollandfoodservice.nl voor meer informatie.

Smaken, geuren en kleuren

Met deze drie elementen bied je al veel stimulatie, zonder dat het veel extra tijd kost. Werk met warme, opvallende kleuren en duidelijke contrasten, maar houd het simpel om te veel prikkels te voorkomen. De focus ligt op het eten, houd daarom de rest van de gedekte tafel rustig.

Sterke geuren kunnen de eetlust opwekken. Denk maar eens aan wat de geur van versgebakken brood met je doet. Daarnaast kunnen herkenbare geuren herinneringen oproepen, net als smaken. Zoet en zout blijven vaak langer herkenbaar en worden over het algemeen beter geproefd. Ook kunnen smaken juist erg veranderen, waarbij het goed kan uitpakken om iets nieuws te proberen. Sluit aan bij smaken van vroeger, probeer iets nieuws en maak van de maaltijd een herkenbaar en prettig moment.

Samen eten

Zien eten, doet eten. Een rustige eetomgeving en een herkenbaar dagelijks ritme kunnen daarbij helpen, bijvoorbeeld met vaste plekken en vaste tijden. Maar eten en drinken hoeft zich niet alleen tot de maaltijdmomenten te beperken. Door het ook onderdeel te maken van de dag-invulling, creëer je meer beleving en betrokkenheid. Precies waar het thema van dit jaar, ‘Ik blijf meedoen’, om draait: ook met dementie betrokken blijven bij het dagelijks leven.

Daarnaast is een goede houding tijdens het eten belangrijk. Wanneer hier tijd en ruimte voor is, kan ondersteuning bij zowel de houding als de eetbeweging helpen. De Hand-under-Hand-techniek, wereldwijd bekendgemaakt en doorontwikkeld door ergotherapeut Teepa Snow, kan hierbij een passende benadering zijn.

Stimuleren van drinken

Voldoende drinken kan bij dementie soms een uitdaging zijn. Wanneer drinken uit een glas of beker minder goed gaat, kun je ook op andere manieren extra vocht aanbieden. Denk bijvoorbeeld aan voedingsmiddelen die van nature veel vocht bevatten, zoals watermeloen, komkommer en tomaat. Ook soep, yoghurt, vla, fruit of een waterijsje kunnen bijdragen aan de vochtinname. Door gedurende de dag verschillende mogelijkheden aan te bieden, wordt voldoende vocht binnenkrijgen onderdeel van de totale eet- en drinkbeleving.

Introduceer fingerfood

Wanneer eten met bestek lastiger wordt, kan fingerfood helpen om zo lang mogelijk zelfstandig en met plezier te blijven eten. Denk aan gebakken aardappeltjes, stukjes gehaktbal, worteltjes of andere gerechten die gemakkelijk met de hand gegeten kunnen worden. Het gaat er hierbij om dat iemand zich niet anders hoeft te voelen dan de rest. Door gerechten aantrekkelijk en herkenbaar te presenteren, blijft de maaltijd een fijn en gezamenlijk moment.

“De meeste mensen hebben een sterke behoefte aan eigen regie, dit verandert niet bij dementie, juist door eten aan te bieden wat ze zelf kunnen blijven eten ondersteun je in het zo lang mogelijk behouden van de eigen regie.”

– Sanne Maessen

Kauw- en slikproblemen

Bij dementie kunnen ook kauw- en slikproblemen ontstaan. De logopedist kan meekijken om de consistentie van het eten en drinken aan te passen op wat iemand veilig en comfortabel kan eten of drinken. De juiste consistentie wordt met IDDSI aangeduid, je kunt in ons assortiment ook op het gewenste IDDSI-level zoeken. Ook hierbij blijft de maaltijdbeleving belangrijk: een aangepaste structuur betekent niet te dat er wordt ingeleverd op smaak, uitstraling en eetplezier.

Uiteindelijk draait een fijne maaltijdbeleving om aandacht voor de persoon en wat op dat moment past. Soms kunnen kleine aanpassingen in smaak, presentatie, structuur of omgeving al een groot verschil maken. Door te blijven kijken naar wat iemand wél kan en waar iemand van geniet, zorgen we ervoor dat eten en drinken niet alleen een dagelijks moment blijft, maar vooral een moment van comfort, herkenning en verbinding.

Wil jij meer weten over dit onderwerp? Ga dan om tafel met de diëtist of logopedist van jouw organisatie of neem contact op met onze diëtist, Sanne Maessen.

Voor extra verdieping gingen we in gesprek met Kim, logopedist bij Viattence, over eten, drinken en slikken bij dementie. Voor haar is eten in de ouderenzorg veel meer dan alleen voeding. Juist die kleine, dagelijkse momenten kunnen veel betekenen voor mensen met Alzheimer. Lees het interview en ontdek Kims inzichten en ervaringen uit de praktijk.